Vast in mijn hoofd - overdenken en waarom het me niet helpt

Er zijn dagen dat je hoofd geen pauze lijkt te kennen. Je kent het vast wel. Je hebt een moeizaam gesprek gehad. Of misschien zelfs woorden met vriend, vriendin of op het werk.

Je overdenkt eindeloos na over alles wat je zei. Over alles wat je niet zei. Over wat je misschien had moeten doen, of juist niet moeten doen. Je beleeft het gesprek eindeloos opnieuw. Alle details gaan door je heen. Elke uitdrukking, geluid, geur. Alles krijgt opeens een mogelijke betekenis. Elk detail moet tot in den treure geanlalyseerd worden.

En terwijl je denkt dat je vooruit gaat, ergens gaat komen met dze eindeloze analyse, merk je iets anders: ik sta stil.

Je hebt het gevoel dat je alles probeert te begrijpen, maar dat het leven zich juist verder van je verwijdert. De duidelijkheid van al dat denken komt helemaal niet. Sterker nog, het wordt alleen maar erger.

Denken als reflex

We hebben geleerd dat denken helpt.

Dat je door goed na te denken problemen oplost, keuzes maakt, richting vindt.

En soms klopt dat ook. Als je een wiskunde probleem op wilt lossen. Een raket naar de maan wil sturen of een computer wil bouwen. Of gewoon een andere wil taal leren of alle hoofdsteden van Europa "uit je hoofd wilt leren".

Maar er is een moment waarop denken iets anders wordt; overdenken.

Geen hulpmiddel meer is, maar een reflex.

Een manier om niet te hoeven voelen wat er eigenlijk speelt.

Bij mezelf merkte ik het pas toen ik mezelf hoorde zeggen:

“Ik snap het wel, maar ik voel het niet.”

De waterweg

In mijn hoofd voelde het alsof ik in een vaste geul terecht was gekomen.

Elke gedachte leidde automatisch naar de volgende.

Altijd dezelfde route. Altijd dezelfde uitkomst.

Net als badeendjes in een kermisattractie. Heb je vast wel eens gezien. Ze draaien eindeloos rond in een bak met water. Aangedreven door een motortje die het water in bewegng brengt. Voor een paar Euro mag je proberen met een hengeltje een eend te vangen. Even te verlossen van de eindeloze rondgang. Jij krijgt een prijsje. De eend moet weer terug in de bak met water.

Ik noem dat de waterweg.

Niet omdat het fout is, maar omdat het voorspelbaar is.

De eend doet niets

Stel je voor dat je eendje nou eens niet terug in die gecreerde waterweg ging, maar in plaats daarvan zou kunnen drijven in de oceaan. Geen plan. Geen richting. Geen poging om ergens te komen. Hij dreef gewoon. Niet meer in rondjes, maar op de stroming van de oceaan.

Niet omdat hij het wist of de oplossing had gevonden.

Maar omdat hij het gewicht losliet.

Het viel me op hoe vreemd dat eigenlijk is voor ons.

Dat niets doen soms meer beweging brengt dan blijven denken.

Wat als overdenken even mag stoppen?

Ik zeg niet dat je moet stoppen met denken. Zeker niet. Denken is wat ons IPhones heeft gegeven. Internet. Boeken. Het wiel. En chocolade croissants (ben ik gek op).

Ook niet dat je antwoorden moet loslaten. Sterker nog; daar moet je op acteren. Ik heb het over het denken in rondjes. Met de illusie dat als je hetzelfde rondje nog een keer maakt, je het antwoord opeens wel weet....

Maar wat als je jezelf nou eens één vraag stelt, zonder hem te willen oplossen?

Wat gebeurt er als ik dit even niet begrijp? Ik gewoon even stop met het eindeloze ronddraaien in de door mij zelf gemaakte waterbak? Maar in plaats daarvan gewoon ga drijven?

Niet als experiment.

Niet als techniek.

Gewoon als pauze.

Misschien gebeurt er niets.

Misschien merk je ruimte.

Misschien merk je onrust.

Alles is goed.

Wil je dit zelf ervaren?

Je kunt een korte oefening doen waarin je merkt wat er gebeurt

als je denken even geen richting hoeft te geven.

👉 Download hier de mini-oefening: “Uit de waterweg”